2D-codes en GS1 Sunrise 2027: is uw lijn er klaar voor?

Al ruim vijftig jaar staat de streepjescode trouw op vrijwel elk product in de winkel. Daar komt echter verandering in: vanaf eind 2027 wordt de statische 1D-barcode stap voor stap aangevuld en vervangen door dynamische 2D-codes, zoals een QR-code of DataMatrix. Dat is het wereldwijde GS1 Sunrise 2027-initiatief.

Op het eerste gezicht lijkt dat een kleine aanpassing. Maar voor producenten heeft het grote gevolgen. Een 2D-code bevat niet alleen het artikelnummer, maar ook variabele gegevens zoals de houdbaarheidsdatum en het lotnummer. De code verandert daardoor per batch of houdbaarheidsdatum, en dus kan hij niet meer vooraf op uw verpakking of etiket worden gedrukt. Hij moet in-lijn worden aangebracht, op het moment van produceren.

De vraag is dus: kan uw huidige printer, software en lijnopstelling dat aan? Daarom zetten we in deze blog op een rij wat GS1 Sunrise inhoudt, wanneer u in actie moet komen en welke printtechnieken wel en niet geschikt zijn.

QR-code of DataMatrix?

Onder GS1 Sunrise vallen twee soorten 2D-codes, elk met een eigen rol. Beide bevatten dezelfde productgegevens, maar ze worden anders gelezen.

GS1 DataMatrix is een compacte, vierkante code zonder de drie grote hoekvierkanten van een QR-code. Hij wordt gelezen door scanners en vision-systemen in de keten en aan de kassa. Door zijn hoge datadichtheid past hij ook op kleine verpakkingen, en daarom wordt hij al lang gebruikt in de food- en farmaceutische industrie.

QR-code met GS1 Digital Link kan de kassa ook lezen, maar daarnaast kan de consument hem scannen met een smartphone. De code bevat dan een webadres dat leidt naar productinformatie, zoals ingrediënten, allergenen of recepten.

Naast deze 2D-codes blijft ook GS1-128 bestaan: de langere streepjescode op omdozen en pallets, die ook houdbaarheidsdatum en lotnummer kan bevatten.

Waarom 2D-codes? De voordelen van GS1 Sunrise

De vraag naar 2D-codes komt uit de retail zelf. Internationale retailers hebben GS1 gevraagd om meer informatie in één code te kunnen vastleggen. Dat levert bovendien de hele keten iets op:

  • Minder derving en veiligere producten. Zo kunnen producten over de datum aan de kassa worden geblokkeerd, en een terugroepactie kan gericht per batch in plaats van de hele voorraad.
  • Eén code voor kassa én consument. De kassa leest het artikelnummer, terwijl de consument een QR-code met GS1 Digital Link met zijn smartphone scant voor ingrediënten, allergenen, duurzaamheid of recepten.
  • Beter voorraadbeheer. Doordat de houdbaarheidsdatum digitaal in de code staat, wordt FIFO eenvoudiger en kunnen winkels automatisch afprijzen op producten die bijna over de datum zijn.
  • Direct contact met de klant. Via de GS1 Digital Link wordt bovendien elke verpakking een kanaal voor marketing, gebruiksaanwijzingen of loyaliteitsprogramma’s.
  • Klaar voor nieuwe wetgeving. Denk bijvoorbeeld aan het Europese Digital Product Passport, waarvoor de 2D-code de basis vormt.

Kortom: de 2D-code is geen verplichting om af te vinken, maar een kans om meer waarde uit uw verpakking te halen.

Meer achtergrond over 2D-codes en de planning van Sunrise 2027 vindt u bij GS1 Nederland.

Wanneer moet u met 2D-codes aan de slag?

Toch raakt GS1 Sunrise niet elk productieproces. Beantwoordt u deze drie vragen met “ja”, dan is het tijd om uw lijn onder de loep te nemen:

  • Is uw product bestemd voor de retail? Sunrise gaat namelijk over producten die aan de kassa worden verkocht. Secundaire verpakkingen, halffabricaten en grondstoffen vallen er daarom niet onder.
  • Staat uw barcode nu voorbedrukt op de verpakking of het etiket? Omdat de 2D-code variabele gegevens bevat, kan hij niet meer vooraf worden gedrukt. Hij moet dus dynamisch in-lijn worden aangebracht.
  • Kan uw huidige printer geen 2D-codes printen? Een 2D-code stelt namelijk hogere eisen aan resolutie en software dan tekst of een lineaire barcode. Daardoor kan niet elke printer dat.

Daarnaast vraagt het verpakkingsontwerp aandacht. De 2D-code heeft immers ruimte nodig. Bovendien staan in de overgangsperiode vaak beide codes op de verpakking. Neem dat dus mee bij een volgende herziening van uw ontwerp.

Welke printtechniek is geschikt voor 2D-codes?

De belangrijkste vraag is vervolgens: kan uw printtechniek een scherpe, goed scanbare 2D-code neerzetten op uw verpakking, op uw lijnsnelheid? Per techniek ziet het beeld er zo uit:

Printtechniek

Geschikt voor GS1 Sunrise?

Waar het om draait

Thermo Transfer Overprinter (TTO)

Geschikt

Hoge resolutie (tot 300 DPI) en hoge snelheid. Ideaal voor folieverpakkingen en voorbedrukte labels. Let bij oudere systemen echter op software en lintverbruik.

Thermische Inkjet (TIJ)

Geschikt

Scherpe codes op karton, folie, glas en metaal, mits de printafstand klein is en het oppervlak vlak. Bovendien kostenefficiënt en universeel inzetbaar.

Laser

Mogelijk geschikt

Fysiek in staat tot een goede 2D-code, maar snelheid, contrast en materiaal zijn kritisch. Vooral interessant waar geen inkt of lint gewenst is.

Piezo Inkjet (PIJ)

Mogelijk geschikt

Sterk en voordelig op poreuze materialen zoals karton. Op niet-poreuze primaire verpakkingen zijn andere technieken echter vaak beter.

Print & Apply (P&A)

Mogelijk geschikt

Systemen voor primaire verpakkingen met de juiste software kunnen het. Systemen voor pallets en omdozen daarentegen meestal niet.

Kleinkarakter Inkjet (CIJ)

Ongeschikt

De dotresolutie is te laag voor een betrouwbaar scanbare 2D-code. Daardoor in de praktijk te veel risico aan de kassa.

Gebruikt u nu CIJ voor de houdbaarheidsdatum en het lotnummer? Dan is dit het moment om na te denken over een overstap. Een geschikte hoge-resolutieprinter kan de 2D-code én de leesbare tekst in één keer printen. Zo wordt het proces eenvoudiger en vaak ook goedkoper.

Klaar voor Sunrise met de printers van Elried

Veel producenten willen nu twee dingen tegelijk: etiketten vervangen door direct printen om kosten en materiaal te besparen, en zich voorbereiden op de 2D-code. Daarom levert Nodema, samen met onze leverancier Elried, printers die beide uitdagingen in één oplossing samenbrengen.

Deze printers printen GS1-128 en GS1 DataMatrix standaard, zonder omwegen, in een resolutie tot 600 dpi. Dat levert een code op die ook door veeleisende scanners betrouwbaar wordt gelezen. Omdat u direct op het product of de verpakking print, heeft u bovendien geen etiketten meer nodig. Zo voldoet u vandaag al aan de eisen voor traceerbaarheid, en is uw lijn klaar voor de 2D-codes van GS1 Sunrise 2027.

Niet alleen de printer: software, aansluiting en controle

Een geschikte printkop is maar de helft van het verhaal. Minstens zo belangrijk is namelijk wat erachter zit.

Software en koppelingen. 2D-codes worden opgebouwd uit gegevens die vaak al in uw ERP, MES of database staan. Uw printsysteem moet die gegevens foutloos ophalen en GS1-conform omzetten. Oudere printers met beperkte software vragen echter maatwerk, en dat is kostbaar en kwetsbaar. Daarom is een modern printmanagementsysteem met standaard koppelingen op de lange termijn vaak de betere keuze.

Vision-controle. Met GS1 Sunrise verschuift de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de code van de drukkerij naar u als producent. Een onleesbare code aan de kassa is dus al snel een probleem bij de retailer. Een vision-systeem controleert daarom elke code direct na het printen op leesbaarheid en op de juiste gegevens, zoals THT en lotnummer. Afwijkende producten worden vervolgens automatisch uitgeworpen.

Begin nu, niet in 2027

Eind 2027 klinkt misschien ver weg. Maar wie een printer moet vervangen, software moet koppelen, een vision-systeem wil toevoegen én verpakkingen moet aanpassen, heeft die tijd hard nodig. Want wat vandaag werkt, kan morgen de bottleneck in uw lijn zijn.

Daarom denken we bij Nodema graag met u mee. Samen brengen we eerst in kaart wat GS1 Sunrise voor uw productieproces betekent, welke van uw printers klaar zijn voor 2D-codes en waar actie nodig is. Is een nieuwe printer nodig? Dan bieden we met de printers van Elried een oplossing die nu al klaar is voor 2D-codes. Zo zorgt u dat uw producten straks zonder problemen over de scanner gaan.

Benieuwd hoe uw lijn ervoor staat? Neem contact op met Nodema voor een vrijblijvende scan van uw huidige situatie. 

 

Blijf op de hoogte

Wil jij op de hoogte blijven van het laatste nieuws. Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief!

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Meer nieuws

Blijf op de hoogte

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Deel dit artikel

Oplossingen

Neem contact op om jouw uitdaging te bespreken!

Ik wil graag de nieuwsbrief ontvangen

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.